Więcej smaków, więcej zdrowia

Ajurweda zakłada istnienie sześciu różnych smaków – słodkiego, gorzkiego, słonego, kwaśnego, ostrego, cierpkiego. Nie byłoby w tym nic odkrywczego, gdyby ajurwedyjscy eksperci na tym poprzestali. Otóż zastanawiając się nad istotą smaku, poczynili ważną obserwację, iż dane pożywienie nie musi być jednoznacznie kwaśne czy słone, ponieważ może dostarczyć kubkom smakowym całą mozaikę doznań.

Sześć smaków ajurwedy Na przykład w cytrynie doświadczymy połączenia różnych smaków- najpierw jest kwaśna i gorzka, natomiast posmak pozostawia słodki, w amli -indyjskim agreście doszukamy się bogactwa aż pięciu smaków, a w kurkumie- trzech. Co więcej, zdrowotnych właściwościowi tych produktów nie sposób opisać. Według ajurwedy właśnie to pożywienie, które oferuje bogactwo różnych smaków, dostarcza także wachlarz istotnych dla zdrowia, cennych substancji odżywczych.

Ajurweda wielką wagę przykłada do kwestii smaku. Według tej starohinduskiej medycyny to czy coś jest gorzkie, słodkie, słone, ma duży wpływ na nasze zdrowie. Wynika to z przekonania, że każda jedna komórka naszego ciała „smakuje”, tj. reaguje w jakiś sposób na substancję, którą zjadamy, a każdy smak powoduje różne zachowania naszego organizmu.

Sześć smaków możemy podzielić na dwie grupy - ciepłą i zimną. Do pierwszej zaliczymy smak kwaśny, ostry i słony. Do drugiej- słodki, gorzki i cierpki. Ciepłe smaki pobudzają apetyt i trawienie, zachęcają organizm do pochłaniania pokarmów. W przypadku smaków zimnych, organizm daje coś z siebie- energię, by móc pokarmy te przyswoić. Smaki te dają uczucie sytości.

W ajurwedzie zalecane jest, by każdy posiłek zawierał w sobie mix wszystkich sześciu smaków, gdyż każdy z nich za coś odpowiada - właściwe odżywianie, apetyt albo trawienie. Nie zawsze jest to jednak możliwe ze względu na przykład na pośpiech w przygotowywaniu posiłków. Ajurweda ma na to jednak sposób- „chutney”. Jest to prosta przyprawa, która zawiera w sobie szczyptę każdego ze smaków. To mieszanka słodkiego jabłka, brązowego cukru, kurkumy, nasionek kminku, czarnego pieprzu i sklarowanego masła. Można ją dodać do każdej potrawy- dania głównego, przystawki etc. Dokładne wskazówki, jak przygotować chutney, znajdziesz w dziale „Przepisy”.

Dobór potraw o konkretnych smakach powinno się uzależnić od swojego typu psychofizycznego, tj. doszy. Jeśli jesteśmy doszą Pitta, to musimy jeść więcej słodkiego i gorzkiego, mniej słonego i kwaśnego. Typ Vata powinien spożywać więcej słonych pokarmów, słodkich, mniej gorzkich. Dla Kaphy lepiej będzie przyjmować więcej gorzkich, kwaśnych produktów niż słonych czy słodkich.

Co ciekawe, starohinduska medycyna zaleca... spożywanie deserów przed głównym posiłkiem! Innymi słowy, w pierwszej kolejności nakazane jest posilanie się potrawami słodkimi, gdyż są one najcięższe, najbardziej sycące. A jeśli przyjmiemy na początku to, co najbardziej zapychające, unikniemy niezdrowego przejedzenia, spowodowanego spożyciem po całym posiłku tego, co najbardziej kaloryczne i najcięższe. Zatem zaczynamy od tego, co słodkie, następnie słone, kwaśne, ostre, później gorzkie, cierpkie i na koniec... odrobina słodyczy, która obudzi w nas uczucie zadowolenia.