Sen na łuskach

Łuska gryczana jeszcze jakieś dziesięć lat temu była jednym z odpadów, nielitościwie wyrzucanym po obróbce. Bo cóż można zrobić z maleńkimi, szeleszczącymi łupinami? W naszej tysiącletniej kulturze spożywania kaszy najbardziej liczył się środek ziarna gryki. Ale ze wschodu świata przyszła inspiracja do wykorzystywania również pozornie zbędnych łusek. Wypchane nimi materace zachowują się inaczej od tych znanych nam na co dzień; kształtują się pod naszym ciałem jak piasek na plaży.

Pożytki z małego nasionka

Gryka to roślina, którą przywykło się traktować jako zboże, należy ona jednak do rodziny rdestowatych i o wiele bardziej niż z pszenicą czy żytem jest spokrewniona na przykład z rabarbarem. Kwitnie na różowo rozsiewając intensywny zapach przyciągający pszczoły.
Historia upraw gryki liczy sobie już około 3 tysięcy lat. Choć wydaje nam się tak bardzo swojska, przywędrowała prawdopodobnie z rejonów górskich północnych Indii. Obecnie uprawia się ją w rejonach podkaukaskich, Chinach, Brazylii i w Azji - i oczywiście w Europie, gdzie znalazła się już w okresie neolitu. Jedna z odmian dotarła wraz z najazdami Tatarów. Od tego wojowniczego wschodniego ludu nazwano ją "tatarką" (Fagopyrum tataricum), w odróżnieniu od gryki zwyczajnej (Fagopyrum esculentum).

W dawnych czasach wykorzystywano przede wszystkim środek nasiona, z którego wytwarzano kaszę i mąką. W ludowym ziołolecznictwie przydawało się ziele gryki, którego używano do kuracji przeziębień (do dzisiaj w wielu lekach stosuje się rutynę otrzymywaną właśnie z tej rośliny). Jedynym zbędnym do tej pory produktem były łuski - łupiny orzeszka, który jest owocem gryki. Odznaczają się one wieloma interesującymi właściwościami: są twarde, lecz jednocześnie elastyczne, nie nasiąkają wodą (choć jeśli ulegnie zawilgoceniu, długo pozostaną mokre) i są dosyć lekkie (1 litr waży około 0,2 kg). Ponadto, tak jak ziele, zawierają wiele substancji leczniczych: rutynę (witaminę P), kwasy organiczne i sole mineralne. Te cechy sprawiają, że są bardzo dobrym tworzywem do wypełniania materacy.
Charakterystyczną cechą łusek gryki jest ich ciągły szelest. Jeśli mamy łupiny gryczane w poduszce lub w materacu, będą one wydawać odgłos ocierając się o siebie przy każdym ruchu ciała. Osoby śpiące na gryce od dłuższego czasu twierdzą jednak, że to dźwięk, do którego łatwo się przyzwyczaić, a po pewnym czasie działa nawet odprężająco i usypiająco, jak monotonny szelest kropel deszczu.
Ogromną zaletą jest trwałość tego rodzaju wypełnienia materacu. W miarę upływu czasu ich właściwości nawet się poprawiają - dzieje się tak dzięki polerowaniu ich powierzchni, które zachodzi, gdy łuski ocierają się jedna o drugą. Są one odporne na zgniatanie i swobodnie się przesypują, dzięki czemu nie zbijają się i nie odkształcają.

Gryka lepsza od pianki

Chociaż większość z nas wie, że w łóżku spędzamy jedną trzecią naszego życia, wiedza ta rzadko jednak przekłada się na rzeczywistą troskę o właściwą higienę snu. W naszych łóżkach dominują głównie niewymieniane latami materace z gąbki. Tego typu materiał nie odznacza się przewiewnością (gąbka jest dobrym pochłaniaczem wilgoci, natomiast nie oddaje jej na zewnątrz) co może prowadzić do powstania nieprzyjemnego, stęchłego zapachu. Do tego po dłuższym okresie użytkowania odkształca się i sprawia, że przyjmujemy podczas snu nieprawidłową, niezdrową pozycję, którą rano przypłacamy bólem szyi i kręgosłupa. Gąbka jest produktem całkowicie syntetycznym, i nie dość, że nie jest przyjazna dla naszego organizmu, wyrzucona na śmietnik po okresie użytkowania nie będzie także przyjazna środowisku, gdyż rozkłada się stuleciami.

Materac wypełniony łuskami gryki nie jest jak pianka jednolitą, zbitą masą. Pomiędzy łuskami znajdują się małe szczeliny, które zapewniają dopływ powietrza i sprawiają, że materac jest ciągle świeży. Ponadto nie nagrzewa się on od ciepła naszego ciała, zapewniając nam komfortowy sen
Gryka dopasowuje się do kształtu naszego ciała, zapewniając nam w czasie snu stabilne podparcie i odciążajac tak wrażliwe rejony jak kark i kręgosłup (dzięki czemu unikniemy porannego bólu w tych okolicach.
Właściwości łuski gryczanej są szczególnie przydatne dla osób skazanych na długotrwałe pozostawanie w jednej pozycji. Przewlekle chorzy śpiąc na materacach z gryki nie będą cierpieć na odleżyny. Z kolei kierowcom kursującym na długich trasach komfort w czasie podróży zapewni podłożona pod plecy poduszka z gryką. Osoby spędzające wiele godzin w pozycji siedzącej (na przykład pracując przy komputerze) odciążą sobie kręgosłup i kość ogonową, kładąc na krześle poduszkę w kształcie obręczy.
Gryczane materace i poduszki mogą być także ratunkiem dla osób, które mocno chrapią. Dolegliwość ta w wielu przypadkach jest spowodowana nieprawidłowym ułożeniem głowy i szyi. Poduszka wypełniona gryczanymi łuskami zapewnia optymalne podparcie tym częściom ciała, dzięki czemu drogi oddechowe nie są zawężone. Zapewni to prawidłowy dopływ tlenu, co skutkuje nie tylko zaprzestaniem chrapania, lecz także lepszym dotlenieniem kory mózgowej.

Zabić bakterie poduszką

W skład łuski gryczanej wchodzi wiele wartościowych substancji, które mają pozytywny wpływ na nasze zdrowie:
taniny - mają właściwości przeciwzapalne, hamują rozwój bakterii gram ujemnych, gram dodatnich i roztoczy - dzięki temu łuska gryki jako wypełnienie materaca jest idealna dla alergików, a także osób cierpiących na choroby dermatologiczne, łuszczycę lub świeżo po zabiegach operacyjnych.
rutynę - naturalny związek wzmacniający układ immunologiczny
związki celulolozowo-ligninowe - dzięki nim możliwe jest utrzymanie niskiego poziomu wilgotności, co ma ogromne znaczenie zwłaszcza w przypadku osób przewlekle chorych. To również ogromna zaleta dla chorych na schorzenia reumatyczne i zwyrodnieniowe.
Dzięki naturalnym właściwościom zwalczania mikroflory, gryka nadaje się idealnie dla małych dzieci, których układ odpornościowy nie jest jeszcze w pełni wykształcony. To samo dotyczy również osób starszych i często chorujących.

Podstawy obsługi materaca

Wśród wielu dostępnych na rynku materaców i poduszek z łuskami gryki łatwo się zagubić. Jest jednak kilka zasad, które pomogą nam wybrać dobry materac.
Powinien on przede wszystkim być uszyty z naturalnych materiałów (bawełna lub len), bez zbędnych aplikacji i dodatków, które mogłyby podrażniać skórę. Materac i poduszka powinny być płaskie, bez wybrzuszeń.

Materace i poduszki gryczane na co dzień nie wymagają specjalnej troski. Musimy tylko uważać, żeby nie zalać ich wodą - gryka dosyć długo schnie, a do tego może farbować. Dlatego w razie zawilgocenia trzeba je dokładnie wysuszyć.
Raz na jakiś czas przyda się odświeżenie materaca. Wówczas otwieramy (lub rozpruwamy) pokrowiec i wysypujemy łuski do dużego pojemnika, pozwalając im się przewietrzyć przez kilka godzin. Pokrowiec pierzemy i dokładnie suszymy, po czym znów wsypujemy grykę do środka.

Jak się śpi na materacu z gryki? Pierwsze wrażenie osoby na nim leżącej można porównać z odczuciami kogo, kto kładzie się na świeży, nie zdeptany nadmorski piasek. Łuski gryki, tak jak on, dostosowują się do kształtu ciała, zmieniając delikatnie położenie.
Komfort jest nieporównywalny z żadnym innym wypełnieniem. Gryka zapewnia spokojny sen i relaks, zabezpieczając nas przed drobnoustrojami i chroniąc nasz kręgosłup. Dzięki niej obudzimy się wypoczęci, gotowi do wyzwań, jakie stawia przed nami życie.

zdrowi - By admin on sobota, marzec 6, 2010 - 19:34

Tagi: zdrowi
Anonymous, luty 3, 2011 - 03:20

W tym artykule napisane jest: "Materac i poduszka powinny być płaskie, bez wybrzuszeń" nie wyjaśnione jest jednak dlaczego. Pytam, ponieważ powiedziano mi że wybrzuszenia komór materaca sa wskazane